Kennisdelen en ontmoeten
Praktijktraining BrandveiligheidAanmelden
brainstormen en kennisdelen
Regionaal verbinden
Kennisdelen in PICAANT
ProductontwikkelingAutarkische LandschapLodge

Home > Energietransitie > MDO Labs

MDO Labs

Pioneeren naar de Meest Duurzame Oplossing voor de toekomst!

Corporaties, bedrijven en kennisinstellingen pionieren samen en delen kennis in concrete projecten. Dit doen ze in zogenaamde MDO-labs oftewel proeftuinen waarin ruimte is voor Meest Duurzame Oplossing (MDO) experimenten en het doorlopen van leercurves voor opschalen en versnellen. Centraal staan slimme en innovatieve oplossingen die bijdragen aan de route om de gebouwde omgeving in 2050 CO2-neutraal te hebben. Dit mag door bijvoorbeeld in een keer naar Nul op de Meter te gaan maar ook in opeenvolgende stappen in de tijd (tot 2050). De Twentse corporaties hebben circa 80.000 sociale huurwoningen die in de komende 33 jaar naar energieneutraal gebracht moeten gaan worden.  

Aanleiding

Vanuit het project Nul op Meter (NoM) renovaties van de Twentse corporaties en Pioneering werd nog eens duidelijk hoe groot deze opgave is en dat niet alle woningen om verschillende redenen op dit moment naar NoM te brengen zijn. Vooral voor de woningen met een groen label (C en hoger) is dit moeilijk maar regelmatig ook voor de woningen met een rood label (E en lager). De vraag die in het kernteam van de gezamenlijke Twentse corporaties centraal stond is “Hoe krijgen wij onze woningportefeuille CO2-neutraal in 2050 op zo’n manier dat dit financieel haalbaar is en bijdraagt aan onze misse ‘goede en betaalbare woningen voor onze klanten’? En hoe past dit in de afspraak uit het ‘Energieakkoord’ dat woningcorporaties hun bezit in 2020 naar gemiddeld energielabel B moeten brengen?”

De gezamenlijke bestuurders van de 14 Twentse woningcorporaties hebben het kernteam nul-op-de-meter (NoM) opgedragen breder te kijken dan alleen NoM. Het kernteam heeft daarop het plan gesmeed om gezamenlijk kennis te delen en te ontwikkelen op basis van de MDO-aanpak. De insteek is naast de renovatie aanpak “in een keer naar b.v. NoM” een aantal concepten uit te werken, waarin wordt gewerkt naar alternatieve aanpakken om woningen klaar te maken voor de uitdaging ‘een CO2neutrale woningvoorraad in 2050’. En dan ook met aandacht voor woningen met groene labels waarvan de Twentse woningcorporaties er veel in portefeuille hebben door het beleid gemiddeld label B. Woningen waarin relatief kort geleden met  z.g. “labelsprong-renovaties” geïnvesteerd is, woningen met een goede energetische kwaliteit die op termijn ook naar energieneutraal gebracht moeten worden. Dus we kijken niet alleen van “rood naar NoM maar ook van groen naar NoM” en hoe dit slim en verstandig (op basis van no-regret) naar 2050 kan worden gedaan.

NoM ervaring en uitvraag

Een groep woningen met een groot oppervlak gebouwd in vooral de jaren ’70 lijken geschikt voor de renovatie naar NoM. Op dit moment loopt een gezamenlijke uitvraag van Mijande, STJA, SWWE en Welbions voor 86 woningen. Twee marktpartijen zijn geselecteerd. De praktijk is echter ook dat er op basis van de oorspronkelijk geselecteerde woningen (vaak uit de jaren ’60) aandachtspunten naar boven komen die andere aanpakken vragen. Enkele voorbeelden:
• Willen of kunnen we de beoogde woningen nog 40 jaar exploiteren, hetgeen nodig is voor een sluitende business case bij NoM?
• Passen deze NoM-woningen wel bij onze toekomstige doelgroepen?
• Is de plattegrond van de woning wel toekomstbestendig?
• Veel gangbare woningen zijn al naar label B gerenoveerd.
• Geen sluitende business case vanuit waarderen op marktwaarde en of bedrijfswaarde
• De prijsreductie van NoM-aanpak gaat minder snel dan verwacht
Een deel van de woningen is daarom in dit stadium nu en de komende jaren naar verwachting niet geschikt voor renoveren naar NoM.

MDO-labs voor sociale huurwoningen

Daarom wordt naast de NoM-uitvraag door de Twentse corporaties in groepen van 3 tot 4 corporaties samen met door de corporaties geselecteerde bedrijven (binnen en buiten de bouwkolom) gewerkt aan MDO-trajecten (Meest Duurzame Oplossingen).  

De MDO labs:

  1. MDO-lab jaren ’50 en ’60 grondgebonden woningen
  2. MDO-lab jaren ’70 grondgebonden woningen
  3. MDO-lab jaren 50 en ’60 gestapelde bouw
  4. NoM-renovatie
  5. Evaluatie NoM-nieuwbouw (vanaf eind mei '17)

Hierbij kan het nog steeds gaan om NoM of energieneutraal al dan niet in z.g. no-regret stappen, maar een beperkt aantal energetische maatrelen op korte termijn naar label B en daarna vervangend nieuwbouwen kan ook tot de mogelijkheden behoren. Hierbij zal ook aandacht zijn voor de doorontwikkeling van woningen die nu al een label A of B hebben. Dit niet in de laatste plaats om kapitaalvernietiging te voor komen.

De MDO-labs waar de twee NoM-trajecten onderdeel van zijn werken volgens het principe van open innovaties en leveren concepten op die toepasbaar zijn voor de deelnemende corporaties, de andere Twentse corporaties en  worden ook open gedeeld in de markt. Met andere woorden kennisdelen en van elkaar leren staan centraal.

Uitgangspunten van de MDO-labs zijn:

  • Samenwerking tussen corporaties en bedrijven (corporatie als launching customer en optimaal gebruik maken van kennis van bedrijven)
  • De bedrijfskundige leercurve (prijsreductie en opschaling)
  • De principes van trias energetica en BENG (eerst energievraag zoveel mogelijk reduceren en voorkomen dat huurders hoge toekomstige netwerkkosten krijgen)

Doel blijft energieneutraal in 2050 met betaalbare, comfortabele en gezonde woningen op basis van integrale oplossingen waarbij zicht is op sluitende business cases. De gestelde ambitie van 500 NoM-renovaties wordt losgelaten.

Hieronder een overzicht van de deelnemende corporaties in de verschillende MDO-labs:

 
         
         

 

 

Home > Energietransitie > MDO Labs