Werkplaats Conversie en Hergebruik: column van de maand

Conversie & Hergebruik stimuleren of verplichten?
 

Column Rob Kersing

Directeur Hegeman Projectrealisatie

Deelnemer Werkplaats Conversie & Hergebruik
 

Als gesproken wordt over hergebruik van vastgoed wordt in eerste instantie gedacht aan het vinden van nieuwe functies voor waardevolle gebouwen of industrieel erfgoed. In Twente zijn een aantal zeer goede voorbeelden te vinden, zoals de rechtbank in Almelo, het ROC Hengelo, het voormalig Hartman complex Rigtersbeek in Enschede of de De Bleekerij in Boekelo. Bij panden met een bepaalde monumentale status, uitstraling of waarde wordt bijna altijd wel een passende nieuwe functie gevonden. Niet in de laatste plaats doordat er een groot maatschappelijk draagvlak is voor het converteren van deze gebouwen.
 

Het is een ander verhaal bij vastgoed dat al jaren leeg staat en niet deze monumentale status, uitstraling of esthetische waarde heeft. Het zijn vaak ?prima? gebouwen, maar ze zijn het slachtoffer geworden van de verdringingsmarkt en/of het overaanbod. Deze panden hebben onvoldoende uitstraling, zijn misschien minder goed bereikbaar of minder functioneel en hebben veelal (te) hoge boekwaardes. Het is een enorme opgave dergelijke panden op een geschikte wijze te hergebruiken of te converteren.
 

Het gaat hierbij met name om de enorme leegstand in de kantorenmarkt. Jarenlang is er flink gebouwd. Er waren ruime kredietfaciliteiten voor de realisatie van kantoren en ook voor gemeenten was het bouwen van kantoren aantrekkelijk. Het gevolg van dit beleid is dat circa 20% van de kantoorruimte in Nederland niet wordt benut. Circa 13% hiervan staat structureel leeg. Dit is meer dan 6 miljoen vierkante meter! En de verwachting is dat deze structurele leegstand verder zal toenemen.
 

Er wordt aangedrongen op een actief beleid om te voorkomen dat al deze leegstaande meters, die naar schatting een waarde van meer dan 11 miljard euro vertegenwoordigen, staan te verloederen. Sommige politieke stromingen stellen een bouwstop van nieuwe kantoren voor. Het creëren van schaarste zou een oplossing moeten forceren. Ditzelfde is ook van toepassing op de uitgifte van bedrijventerrein. Waarom nog op grote schaal landbouwgrond opofferen terwijl er leegstand is of ontstaat, op de naoorlogse bedrijventerreinen? In zekere zin valt hier iets voor te zeggen???
 

Echter, een bezinning lijkt op zijn plaats. Voorkomen moet worden dat we doorslaan naar een rigide beleid waarbinnen nieuwe ontwikkelingen volkomen op slot komen te zitten. Het ontmoedigen van het kopen van nieuwbouw zou samen moeten gaan met het aantrekkelijker maken van het kopen van iets bestaands of vastgoed dat als ?kansloos? wordt bestempeld. Er zullen voorwaarden moeten worden geschapen waarbij het voor ondernemers of andere huurders/kopers van vastgoed aantrekkelijker wordt om te kiezen voor hergebruik of conversie. In financiële zin (fiscaal en door garanties te verstrekken) liggen hier, juist nu, mogelijkheden. De huidige economische situatie is wellicht een goed moment om enkele stappen te maken!