Convenant Vernieuwend Opdrachtgeverschap 2011

Ontwikkeling, bouw en beheer van woningen en vastgoed, alsook inrichting en beheer van openbare ruimte vraagt samenwerking van vele organisaties. Bouwen kan je niet alleen. Bouwen kan alleen als overheden, corporaties, bedrijven en instellingen samenwerken en de omgeving daarbij betrekken. Hoe beter de samenwerking hoe beter het resultaat.

In Twente hebben zich inmiddels zo’n honderd bedrijven, corporaties, overheden en instellingen aangesloten bij de Stichting Pioneering. Zij werken samen in het programma “Vernieuwend ondernemen in de bouw” dat wordt ondersteund door het Innovatie Platform Twente, de Provincie Overijssel en de Regio Twente.

"Vernieuwend ondernemen" is onlosmakelijk verbonden met "Vernieuwend opdrachtgeverschap". Om daaraan een impuls te geven zijn eind september vijftien opdrachtgevers, opleiders en onderzoekers in Manchester op bezoek geweest bij de gemeente Manchester, de universiteit van Salford en de Center for Construction Innovation (i.e. een initiatief vergelijkbaar met Pioneering). Dat heeft inzicht opgeleverd in andere manieren van aanbesteden en contracteren, (duurzame) productontwikkeling en de wijze waarop partijen - inclusief nationale overheid - nauw samenwerken om continuïteit en structuur in ontwikkelingen te brengen. Die ervaringen vormen de basis van dit convenant.

De ondertekenaars van dit convenant erkennen dat

• De samenleving vraagt om een verbetering van de kwaliteit/prijs-verhouding van woningen, gebouwen en infrastructuur, onder andere ten aanzien van betaalbaarheid, energieprestaties, materiaalgebruik, onderhoudskosten, waardeontwikkeling en functionele flexibiliteit
• De kosten van verspilling en herstelwerk (‘faalkosten’) onacceptabel groot zijn en ten aanzien van onder andere transactiekosten vergaande rationalisatie in de bouw mogelijk is
• De Twentse bedrijfstak bouw van groot economisch belang is voor de regio, gelet op het aandeel in werkgelegenheid, bruto regionaal product en bovenregionale export
• Een gezonde en krachtige bouwsector economisch en maatschappelijk van groot belang is in onze regio voor onze regio
• De “bouw” (in ruime zin) een belangrijke bijdrage kan en moet leveren in het oplossen van verscheidene maatschappelijke vraagstukken
• Wil de bouw die bijdrage kunnen leveren ze moet meebewegen met de ontwikkelingen en moet ze vernieuwen
• De rendementen in de bedrijfstak bouw structureel onder druk staan en een gezonde ontwikkeling van de bedrijfstak in het geding is
• Eigenaren en beheerders van vastgoed en infrastructuur eveneens vragen om verbetering van de kwaliteit/prijs-verhouding van gebouwde producten vanuit de optiek van hun eigen bedrijfsvoering
• De behoeften van klanten en eindgebruikers van woningen, gebouwen en infrastructuur adequaat moeten worden ingevuld
• Opdrachtgevers met een publieke taak gehouden zijn aan wet- en regelgeving met betrekking tot aanbesteden met als voornaamste doelen het waarborgen van rechtmatigheid van bestedingen en een ‘level playing field’ ten aanzien van mededinging
• De samenwerking van overheden, corporaties, bedrijven en kennisinstellingen een impuls geeft aan vernieuwing van de regionale bouwsector
• De overheden - als afnemer en opdrachtgever – een sleutelrol spelen in de ontwikkelingen in de bouw (in ruime zin).
• De wijze waarop opdrachtgevers hun vraag aan de bedrijfstak stellen sterk bepalend is voor het verkregen eindresultaat, het te doorlopen proces en daarmee de ontwikkeling van de sector in ruime zin
• Nauwe samenwerking tussen opdrachtgevers belangrijk is om meer structureel product&procesverbeteringen te stimuleren
• Pioneering en het programma “vernieuwend ondernemen in de bouw” de springplank en het platform bieden om de vernieuwing in de bouw samen richting en vorm te geven

De ondertekenaars spreken uit de komende jaren samen initiatieven te nemen waarin

• Gewerkt wordt aan maatschappelijk relevante thema’s als duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen, vermindering van hinder en overlast en afstemming met gebruikers en burgers
• Constructieve samenwerking wordt gestimuleerd in projecten en de keten
• Kennis en ervaring worden opgebouwd, uitgewisseld en gedeeld
• Scholieren, studenten en onderzoekers kunnen proeven en werken aan een nieuwe bouwpraktijk
• Verdere professionalisering van het opdrachtgeverschapen vernieuwend ondernemen in de bouw worden bevorderd,
• Opdrachtgevers en bedrijven zich ontwikkelen als vooruitstrevend en toonaangevend

De ondertekenaars spreken tevens uit initiatieven te ondersteunen op het gebied van “Vernieuwend opdrachtgeverschap”. Daarbij zullen zij

• Hun rol van opdrachtgever op een zodanige wijze vervullen dat vernieuwing van producten en processen in de Twentse bouw wordt gestimuleerd, opdat het rendement voor de samenleving en de bedrijfstak, alsook het rendement van opdrachtgevers op de eigen bedrijfsvoering wordt verbeterd
• Streven naar een vroegtijdige betrokkenheid van marktpartijen bij bouwopgaven, het waar mogelijk stimuleren van een geïntegreerde aanpak van ontwerp, uitvoering en beheer en onderhoud en een sterkere samenwerking binnen de bouwketen stimuleren.
• De kennis en ervaringen binnen en buiten de eigen organisatie delen en de professionaliteit als “vernieuwend opdrachtgever” tot een hoger niveau brengen

De reis naar Manchester heeft onder meer inzichten opgeleverd in de breed binnen de daar door gemeenten en huisvesters toegepaste “framework contracts”. Dat is een inmiddels uitgebreid samenstel van methoden en instrumenten voor aanbesteden en contracteren. Er worden goede resultaten mee geboekt, en de centrale UK overheid ondersteunt en stimuleert de toepassing en doorontwikkeling.

In navolging van de studiereis naar Manchester zal

• Nadrukkelijk- maar niet uitsluitend- wordt onderzocht of naar voorbeeld van Noord-West Engeland framework contracts kunnen worden toegepast, waarbij een beperkt aantal partijen zich voor langere tijd kwalificeert als preferente aanbieder voor een bepaalde werkstroom
• Concreet op korte termijn deze werkwijze wordt gestimuleerd in onder andere de domeinen van vastgoedonderhoud, energetische renovatie en routinematige gemeentelijke (onderhouds)projecten
• Bij de toepassing van deze werkvormen nadrukkelijk de mogelijkheden van wet- en regelgeving in acht worden genomen

Opdrachtgeversforum Twente

• Over te gaan tot de inrichting van een Opdrachtgeverforum Twente, samen met de kennisinstellingen Universiteit Twente, ROC van Twente en Saxion
• Binnen dit Opdrachtgeverforum Twente kennis te ontwikkelen en uit te wisselen teneinde het eigen functioneren als vernieuwend opdrachtgever te professionaliseren